RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania, ma pomóc konsumentowi ocenić całkowity koszt kredytu i porównać go z innymi ofertami. Jeżeli została obliczona albo przedstawiona nieprawidłowo, może to mieć istotne znaczenie prawne. Nie oznacza jednak, że każdy błąd automatycznie prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego jest uprawnieniem przysługującym konsumentowi w przypadku określonych naruszeń ustawy o kredycie konsumenckim. Jej skuteczne zastosowanie może prowadzić do rozliczenia kredytu bez odsetek i części kosztów należnych kredytodawcy.

Nie jest to jednak mechanizm, który działa automatycznie. Konieczne jest ustalenie, czy dana umowa podlega przepisom o kredycie konsumenckim, czy doszło do naruszenia objętego ustawą oraz czy oświadczenie zostało złożone w odpowiednim terminie.

Kiedy nieprawidłowe RRSO może mieć znaczenie?

Znaczenie może mieć w szczególności sytuacja, w której konsument na podstawie informacji zawartych w umowie nie był w stanie prawidłowo ocenić kosztu zaciąganego zobowiązania.

Podczas analizy warto sprawdzić między innymi:

• czy w kalkulacji uwzględniono wszystkie wymagane koszty,
• czy prawidłowo wskazano całkowitą kwotę kredytu i całkowitą kwotę do zapłaty,
• czy bank naliczał odsetki także od kredytowanej prowizji lub innych kosztów,
• czy sposób obliczenia RRSO odpowiadał rzeczywistym warunkom umowy,
• czy zasady zmiany opłat i kosztów zostały opisane w sposób jasny i zrozumiały.

Samo porównanie wartości RRSO z internetowym kalkulatorem najczęściej nie wystarczy. Różnica może wynikać również z przyjętych dat, harmonogramu wypłat, sposobu spłaty albo danych wprowadzonych do obliczeń.

Co wynika z wyroku TSUE?

W wyroku z 13 lutego 2025 roku w sprawie C-472/23 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił, że sankcja powinna odpowiadać wadze naruszenia. Jeżeli brak albo nieprawidłowość informacji utrudnia konsumentowi ocenę zakresu jego zobowiązania, dotkliwa sankcja może być uzasadniona. Inaczej należy oceniać uchybienie, które nie wpływa na możliwość poznania rzeczywistych kosztów kredytu.

Trybunał wskazał również, że późniejsze uznanie określonego postanowienia umowy za nieuczciwe nie musi automatycznie oznaczać, że RRSO było nieprawidłowo podane już w chwili zawierania umowy.

Dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej oceny – zarówno samego wyliczenia, jak i przyczyny ewentualnej nieprawidłowości. Wyrok TSUE w sprawie C-472/23

Jak sprawdzić swoją umowę?

Do wstępnej analizy warto przygotować umowę kredytową, formularz informacyjny, regulamin, harmonogram spłat, aneksy oraz dokumenty dotyczące pobranych prowizji i opłat. Dopiero zestawienie tych materiałów pozwala ocenić, czy wskazane RRSO odpowiada warunkom kredytu i czy ewentualne uchybienia mogą uzasadniać dalsze działania.

Jeśli masz wątpliwości dotyczące RRSO albo innych kosztów wskazanych w swojej umowie, możesz przekazać nam dokumenty do analizy. Sprawdzimy je i wyjaśnimy wprost, czy widzimy podstawy do podjęcia dalszych kroków – bez obiecywania wyniku przed zapoznaniem się z całą sprawą.